Hücre İçi Protein Trafiği
Bu video dersi, sentezlenen proteinlerin hedef hücresel organellere yönlendirilmesini sağlayan protein trafiğini, veziküler transport mekanizmalarını ve ilişkili moleküler uyaranları ele almaktadır.
41 min
Last updated: August 2026
Türkçe
About this lesson
Bu
video dersi, sentezlenen proteinlerin hedef hücresel organellere
yönlendirilmesini sağlayan protein trafiğini, veziküler transport
mekanizmalarını ve ilişkili moleküler uyaranları ele almaktadır. Ders kapsamında proteinlerin aminoterminalinde yer
alan, endoplazmik retikuluma (ER) yönlendiren 12-35 aminoasitlik sinyal
peptit dizisi ve bu diziyi kesen sinyal peptidaz enzimi
incelenmektedir. Endoplazmik retikulumda protein katlanmasını denetleyen kalite
kontrol sistemleri, yanlış katlanmış protein birikiminde devreye giren UPR
(katlanmamış protein yanıtı) yolakları (PERK, ATF6) açıklanmaktadır.
Proteinlerin lizozomlara yönlendirilmesini sağlayan en önemli sinyal etiketi
olan mannoz-6-fosfat mekanizması detaylandırılmaktadır. Proteinlerin
mitokondriye taşınmasını sağlayan bazik aminoasit zengini öncül diziler ile
mitokondri membran geçiş kanalları olan TOM (dış membran) ve TIM
(iç membran) kompleksleri çözümlenmektedir. Ayrıca, proteinlerin nükleusa
taşınmasını sağlayan importin ve Ran-GTPaz nükleer transport
sistemleri açıklanmaktadır. Son olarak, kargo proteinlerin taşınmasında
tomurcuklanmayı sağlayan klatrin kaplı veziküller, adaptin proteini ve
vezikülün kopmasını sağlayan GTP bağımlı dinamin motor protein
mekanizması çözümlenmektedir.
Chapters
10 chapters · 41 min- Hücre içi protein trafiği kavramını ve temel amacını açıklar. 00:00 – 02:54
- Endoplazmik retikulum, Golgi, endozom, lizozom ve salgı veziküllerinin protein taşınmasındaki rollerini tanımlar. 02:54 – 03:21
- COPI, COPII, klatrin ve sekresyon veziküllerinin görevlerini ayırt eder. 03:21 – 04:42
- Proteinlerin hedef organellere yönlendirilmesinde sinyal dizilerinin önemini açıklar. 04:42 – 08:30
- Sinyal tanıma partikülü, translokon ve sinyal peptidazın ER’ye yönlendirmedeki rollerini açıklar. 08:30 – 11:37
- ER’de protein katlanması, kalite kontrol, ERAD ve UPR mekanizmalarını açıklar. 11:37 – 18:29
- Golgi aracılı protein sınıflandırması, sekresyon ve lizozomal hedeflenmeyi açıklar. 18:29 – 20:59
- SNARE, Rab, adaptin, klatrin ve dinamin proteinlerinin veziküler taşımadaki rollerini belirtir. 20:59 – 22:37
- Mitokondri, nükleus ve peroksizoma protein taşınma mekanizmalarını karşılaştırır. 22:37 – 23:51
- Protein trafiği bozukluklarının hücresel stres, lizozomal hedefleme ve klinik hastalıklarla ilişkisini açıklar. 23:51 – 40:39
Instructor
Prof. Dr. Dildar Konukoğlu
106 lessons