RNA Yapısı ve Sentezi
Bu video dersi, RNA sentezini (transkripsiyon), transkripsiyon promotör bölgelerini, post-transkripsiyonel modifikasyonları ve kodlamayan RNA sınıflarını ele almaktadır.
28 dk
Son güncelleme: Ağustos 2026
Türkçe
Ders Hakkında
Bu
video dersi, RNA sentezini (transkripsiyon), transkripsiyon promotör
bölgelerini, post-transkripsiyonel modifikasyonları ve kodlamayan RNA
sınıflarını ele almaktadır. Ders
kapsamında transkripsiyonun prokaryotlarda başlatıldığı eksi 10 bölgesi olan Pribnow
kutusu (TATAAT) ve eksi 35 bölgesi olan TTGACA dizileri ile
ökaryotlardaki TATA kutusu ve RNA polimeraz sınıfları incelenmektedir.
Ökaryotik mRNA sentezi sonrası gerçekleşen post-transkripsiyonel
modifikasyonlar; translasyonu kolaylaştıran ve ekzonükleazlardan koruyan 5'
KEP (kep) yapısı ile transkripsiyona dahil olmayıp sonradan eklenen poli
A kuyruğu detaylandırılmaktadır. mRNA yapısındaki protein kodlamayan intron
bölgelerinin splyozom kompleksleri ile çıkarılıp, kodlayan ekzon
bölgelerinin birleştirilmesi süreci olan RNA splicing (ekleme) mekanizması
açıklanmaktadır. Son olarak, gen ifadesinin ince ayarlarını yapan protein
kodlamayan küçük RNA'lar; ökaryotlarda hücre döngüsünü kontrol eden mikro-RNA
(miRNA), viral baskılama yapan siRNA, uzun kodlamayan lncRNA
ve protein yapılı olmayan katalitik RNA enzimleri olan ribozimler
çözümlenmektedir.
Bölümler
10 bölüm · 28 dk- RNA’nın temel yapısal özelliklerini DNA ile karşılaştırarak açıklar. 00:00 – 01:42
- RNA nükleotitlerini ve RNA’nın primer, sekonder ve tersiyer yapı özelliklerini tanımlar. 01:42 – 04:02
- mRNA, rRNA ve tRNA’nın yapı ve fonksiyonlarını ayırt eder. 04:02 – 04:41
- mRNA’daki 5’ kep, poli-A kuyruğu, kodon, UTR, ekzon ve intron kavramlarını açıklar. 04:41 – 08:30
- tRNA’nın antikodon, aminoasit bağlama ucu ve modifiye baz içeriğini tanımlar. 08:30 – 10:07
- miRNA, siRNA, lncRNA, snRNA, snoRNA ve piRNA gibi düzenleyici RNA türlerinin temel görevlerini açıklar. 10:07 – 13:26
- Ribozim kavramını ve RNA’nın katalitik fonksiyonlarını açıklar. 13:26 – 15:14
- Transkripsiyon için gerekli bileşenleri ve RNA polimerazların görevlerini açıklar. 15:14 – 16:56
- Prokaryotik ve ökaryotik transkripsiyon basamaklarını karşılaştırır. 16:56 – 22:27
- RNA’nın sentez sonrası modifikasyonlarını, splicing işlemini ve RNA sentez inhibitörlerini özetler. 22:27 – 27:44
Eğitmen
Prof. Dr. Dildar Konukoğlu
106 ders