Protein Sentezi ve Sentez Sonrası Düzenlenmesler
Bu video dersi, genetik bilginin protein molekülüne dönüştürülmesi süreci olan translasyonu, genetik kod özelliklerini, sentez adımlarını ve sentez inhibitörlerini ele almaktadır.
47 dk
Son güncelleme: Ağustos 2026
Türkçe
Ders Hakkında
Bu
video dersi, genetik bilginin protein molekülüne dönüştürülmesi süreci olan
translasyonu, genetik kod özelliklerini, sentez adımlarını ve sentez
inhibitörlerini ele almaktadır. Ders
kapsamında her aminoasidin 3 nükleotitli kodon ile tanındığı genetik kod
özellikleri tanımlanarak, tek bir tRNA'nın birden fazla kodonu esnek eşleşmeyle
tanımasına izin veren wobble (esnek eşleşme) hipotezi açıklanmaktadır.
Translasyonun gerçekleştirildiği ribozomal alt üniteler (prokaryotlarda 70S,
ökaryotlarda 80S) ve tRNA'nın aminoasit bağlanan CCA ucu ile mRNA'daki
kodonun karşılığı olan antikodon döngüsü detaylandırılmaktadır. Protein
sentez adımları; başlangıç kodonu AUG (prokaryotlarda en-formil
metiyonin, ökaryotlarda metiyonin), uzama ve sonlanma basamakları
üzerinden incelenmektedir. Prokaryotik başlangıçta 16S rRNA ile eşleşen Shine-Dalgarno
dizisinin rolü çözümlenmektedir. Proteinlerin doğru katlanmasını sağlayan
şaperonlar (HSP70, HSP60) ve yanlış katlanmış proteinlerin birikmesiyle
seyreden Creutzfeldt-Jakob (deli dana) prion hastalığı aktarılmaktadır.
Son olarak, protein sentezini bloke eden antibiyotik ve toksinler; prokaryotik
inhibitörler (streptomisin, tetrasiklin, eritromisin), ökaryotik
inhibitörler (difteri toksini, sikloheksimit) ve her ikisini de bloke
eden ajanlar (puromisin) çözümlenmektedir.
Bölümler
9 bölüm · 47 dk- Protein sentezi/translasyon kavramını ve genetik bilginin proteine dönüşümünü açıklar. 00:00 – 02:38
- Genetik kodun temel özelliklerini tanımlar. 02:38 – 03:21
- Başlama, sonlanma kodonları ve açık okuma çerçevesi kavramlarını açıklar. 03:21 – 04:36
- Wobble hipotezini ve kodon-antikodon eşleşmesini açıklar. 04:36 – 06:02
- Ribozom ve tRNA’nın protein sentezindeki rollerini belirtir. 06:02 – 10:25
- Prokaryot ve ökaryotlarda translasyon başlangıç komplekslerini karşılaştırır. 10:25 – 20:13
- Polipeptit zincirinin uzama, translokasyon ve sonlanma basamaklarını açıklar. 20:13 – 25:06
- Protein sentezinin enerji gereksinimini ve prokaryot-ökaryot farklarını özetler. 25:06 – 30:54
- Sentez sonrası protein modifikasyonlarını, protein katlanmasını ve protein sentezi inhibitörlerini açıklar. 30:54 – 46:59
Eğitmen
Prof. Dr. Dildar Konukoğlu
106 ders