Ksenobiyotik Metabolizması
Bu video dersi, vücuda yabancı kimyasal maddeler olan ksenobiyotiklerin biyotransformasyon süreçlerini, hücresel hasar mekanizmalarını ve detoksifikasyon reaksiyonlarını ele almaktadır.
42 dk
Son güncelleme: Ağustos 2026
Türkçe
Ders Hakkında
Bu
video dersi, vücuda yabancı kimyasal maddeler olan ksenobiyotiklerin
biyotransformasyon süreçlerini, hücresel hasar mekanizmalarını ve
detoksifikasyon reaksiyonlarını ele almaktadır. Ders kapsamında ksenobiyotikler; ilaçlar, gıda
katkıları, kozmetikler ve pestisitler olarak tanımlanarak, metabolizmaları
sonucu etkisizleştirme (biyoinaktivasyon) veya daha toksik hale getirme
(biyoaktivasyon) süreçleri incelenmektedir. Ksenobiyotiklerin
mitokondriyal ve endoplazmik retikulum stresine yol açarak ATP sentezini
bozması ve hücreyi apoptoz veya nekroza götürmesi açıklanmaktadır. Ksenobiyotik
varlığının hücre içi nükleer reseptörlerce algılanması ve sitokrom P450 gen
ekspresyonunun uyarılması detaylandırılmaktadır. Karaciğerde gerçekleştirilen
ksenobiyotik metabolizmasının iki aşaması; sitokrom P450 multienzim
sistemlerinin (özellikle mikrozomal sınıf 2 P450) rol aldığı Faz 1
reaksiyonları ile suda çözünürlüğü arttırmak için glisin, glutamin, sistein
ve glutatyonun kullanıldığı, sülfat ve asetil gruplarının aktarıldığı Faz 2
konjugasyon reaksiyonları çözümlenmektedir. Son olarak, antitüberküloz ilaç
olan izoniyazidin karaciğerde asetilasyon ile detoksifiye edilmesi
mekanizması açıklanmaktadır.
Bölümler
10 bölüm · 42 dk- Ksenobiyotik kavramını ve vücuda giriş yollarını tanımlar. 00:00 – 01:24
- Ksenobiyotiklerin akut ve kronik etkilerini ayırt eder. 01:24 – 01:51
- Ksenobiyotiklerin toksik etkisini faktörleri açıklar. 01:51 – 05:28
- Ksenobiyotiklerin toksisite oluşturma mekanizmalarını açıklar. 05:28 – 06:41
- Ksenobiyotik metabolitlerinin hücre hasarı ile ilişkisini açıklar. 06:41 – 09:08
- Siastemlerin ksenobiyotik toksisitesindeki önemini belirtir. 09:08 – 17:39
- Biyotransformasyon, biyoaktivasyon ve biyoinaktivasyon kavramlarını ayırt eder. 17:39 – 18:51
- Faz I reaksiyonlarını ve sitokrom P450 sisteminin ksenobiyotik metabolizmasındaki rolünü açıklar. 18:51 – 23:29
- Sitokrom P450 enzimlerinin l özelliklerini ve sınıflarını özetler. 23:29 – 31:35
- Faz II konjugasyon reaksiyonlarını açıklar. 31:35 – 42:27
Eğitmen
Prof. Dr. Dildar Konukoğlu
106 ders