Eikozanoid Biyosentezi
Bu video dersi, doymamış yağ asitlerinden sentezlenen ve lokal hormon görevi üstlenen eikozanoidlerin sentez yolaklarını, fizyolojik etkilerini ve farmakolojik hedef noktalarını ele almaktadır.
21 dk
Son güncelleme: Ağustos 2026
Türkçe
Ders Hakkında
Bu video dersi, doymamış yağ asitlerinden sentezlenen ve lokal hormon görevi üstlenen eikozanoidlerin sentez yolaklarını, fizyolojik etkilerini ve farmakolojik hedef noktalarını ele almaktadır. Ders kapsamında eikozanoidler; yarı ömürleri oldukça kısa olan, depolanma özelliği bulunmayan ve sentezi diyetle alınan doymamış yağ asidi türüne (omega 3 ve omega 6) göre belirlenen prostaglandinler, tromboksanlar, lökotriyenler ve lipoksinler olarak sınıflandırılmaktadır. En fazla sentezlenen eikozanoidlerin öncülü olan membran kaynaklı araşidonik asit molekülünün serbestleşmesi incelenmektedir. Siklooksijenaz (COX-1 ve COX-2) yolakları ve non-steroid anti-inflamatuar ilaçların (ibuprofen, naproksen) bu enzimleri nasıl inhibe ettiği, düşük doz aspirinin ise COX-1'i irreversible (geri dönüşümsüz) olarak etkileyerek nasıl kardiyoprotektif etki gösterdiği açıklanmaktadır. Ayrıca, lipoksijenaz (LOX) yolağı üzerinden sentezlenen ve yapısına güçlü bir antioksidan tripeptit olan glutatyonun katılmasıyla oluşan lökotriyen C4 ve bunun ardışık peptidaz yıkımıyla oluşan D4 ve E4 lökotriyen mekanizmaları çözümlenmektedir. Son olarak, anti-inflamatuar özellik taşıyan lipoksin A4 molekülünün fizyolojik rolleri aktarılmaktadır.
Bölümler
10 bölüm · 21 dk- Eikozanoidlerin yapısını ve temel özelliklerini tanımlar. 00:00 – 01:51
- Diyet lipit türünün eikozanoid sentezi üzerindeki etkisini açıklar. 01:51 – 02:51
- Prostaglandin, tromboksan, lökotrien ve lipoksinleri sınıflandırır. 02:51 – 04:09
- Araşidonik asitten eikozanoid sentez yollarını açıklar. 04:09 – 05:34
- Fosfolipaz A2, siklooksijenaz ve lipoksijenaz enzimlerinin rollerini belirtir. 05:34 – 06:36
- COX-1 ve COX-2 enzimlerinin fizyolojik ve klinik önemini açıklar. 06:36 – 07:30
- Siklooksijenaz inhibitörlerinin eikozanoid sentezine etkilerini açıklar. 07:30 – 08:18
- Lökotrien ve lipoksin sentez yollarını özetler. 08:18 – 13:08
- Prostaglandin, tromboksan, lökotrien ve lipoksinlerin biyolojik etkilerini açıklar. 13:08 – 14:10
- Eikozanoidlerin inflamasyon, trombosit agregasyonu, bronkokonstriksiyon ve damar tonusu ile ilişkisini değerlendirir. 14:10 – 20:36
Eğitmen
Prof. Dr. Dildar Konukoğlu
106 ders